Verantwoord gokken

"Speel bewust 18+" is niet voor niks de welbekende slogan van Nederlandse kansspelen aanbieders.

De slogan zie je momenteel vooral bij reclame uitingen van Nederlandse loterijen en laat dat soort kansspelen nou net nauwelijks verslavingsgevoelig zijn. Misschien is dat wel de reden dat o.a. de Postcode Loterij vrij agressief aan marketing mag doen. Hoe vaak krijg je wel niet persoonlijk geadresseerde post, wordt je gebeld of in het winkelcentrum aangesproken. "een gratis lot, je moet wel gek zijn als je er niet gebruik van wil maken". En als het gaat om (online) casino's, dan is de Nederlandse Kansspelautoriteit (KSA) opeens veeleisend qua preventie beleid om gokverslaving te voorkomen. Daarnaast moeten zij er ook alles aan doen om minderjarigen te weren. Meten met twee maten of toch wel terecht..? Het is in ieder geval wel duidelijk dat de KSA verantwoord gokken hoog in het vaandel heeft staan.

Gokverslaafd

Verslavingsgevoeligheid online casino's

Online casino games kan je w.b.t. de verslavingsgevoeligheid niet vergelijken met loterijen.

De Nederlandse loterijen hebben op eentje na, allemaal een overeenkomst. De tijd tussen de aankoop van het lot en de uitkomst is relatief lang. Natuurlijk kan je net voor een trekking nog snel naar de winkel gaan, maar dan nog is er geen sprake van een directe uitslag. Krasloten zijn wat dat betreft een uitzondering. Na het krassen zie je gelijk of je gewonnen hebt, al moet je dan wel terug naar de winkel om je winst te innen. Bij hogere prijzen duurt de uitbetaling zelfs nog langer. Kijkend naar speelhallen en (online) casino's, dan is het een heel ander verhaal. De verslavingsgevoeligheid bij online casino's en gokhallen is veel groter. Dit komt omdat het tijdsbestek tussen inzet en uitkomst erg kort is. Bij casino tafelspelen is het een kwestie van een inzet plaatsen en een paar minuutjes wachten op de uitslag. Bij video slots e.a. speelautomaten kan je per minuut wel 20 keer inzetten en de uitkomsten bekijken. En dat zijn nou ook net de spellen waarbij je als speler met grote regelmaat winsten zal behalen. Op termijn is er misschien geen sprake van een echte winst, maar je hebt wel vaak prijzen gewonnen. En hoe vaak valt het bonus spel wel niet, waarbij je kans maakt op de jackpot. Of vallen de jackpot symbolen niet opvallend vaak net niet op de nodige posities?

In relatief korte tijd vaak (bijna) winnen kan zorgen voor een euforisch gevoel. Dit zal helemaal het geval zijn als je een hoge prijs wint en dat gebeurt opvallend vaak bij nieuwe casino spelers. Met het euforische gevoel is niks mis, het zorgt immers voor speelplezier. Het wordt wel een probleem als je blijft verlangen naar dat gevoel en dus niet kan stoppen met spelen. Het is helaas een feit dat een klein percentage van alle spelers verslavingsgevoelig zijn, al dan niet in ernstige mate. Dit kan je deze spelers niet eens echt kwalijk nemen, het is o.a. afhankelijk van de werking van het beloningssysteem in de hersenen (endorfine en adrenaline aanmaak). Hiermee zeggen wij niet dat verslavingsgevoelige spelers er helemaal niks aan kunnen doen. Het is een kwestie van herkennen, erkennen en daar verantwoord naar handelen, al dan niet met hulp. Dit alles neemt niet weg dat er strikte regels nodig zijn voor legale Nederlandse online casino's. Deels vanuit hun eigen bewegingen en anderzijds als opgelegde plicht van de KSA om een vergunning aan te kunnen vragen en te kunnen behouden.

Kansspelautoriteit (KSA)

Op dit moment zijn er nog geen legale Nederlandse online casino's. Wel is eindelijk de wet Kansspelen op afstand goegekeurd en zal die vanaf 2020 in werking treden. Vervolgens kunnen aanbieders van online kansspelen een aanvraag doen voor een kansspel vergunning. De KSA zal de aanvraag o.a. toetsen op een verantwoord spelen beleid. Hoe dit concreet eruit gaat zien, is momenteel nog niet bekend. Wel zijn er een aantal dingen te voorspelen op basis van de huidige buitenlandse internet gok websites.

In de eerste plaats zal een legaal Nederlands internet casino er alles aan moeten doen om minderjarigen te weren. De reden is eenvoudig: minderjarigen kunnen moeilijk aan zelfregulatie doen en zullen vrij makkelijk een gokverslaving kunnen ontwikkelen. Het weren van spelers jonger dn 18 jaar gaat waarschijnlijk op basis van een registratieproces met een verplichte ID kopie e/o BSN nummer. De kans bestaat dat er net zoals in België een centrale database komt. Hierin wordt bijgehouden wie er waar een online casino account heeft aangemaakt en wellicht zelfs hoeveel speelgeld er wordt gekocht. Het belangrijkste doel van zo'n systeem is om te kunnen waarborgen dat spelers die uit zelfbescherming hun account sluiten, niet bij een andere legale aanbieder verder kunnen gokken. Waterdicht zal zo'n systeem nooit worden, want er blijven hoe dan ook meer dan genoeg niet legale aanbieders over. In België probeert de Kansspelcommissie deze op een zwarte lijst te plaatsen en providers te verplichten om deze voor Belgische inwoners te blokkeren. Dit laatste zal in Nederland waarschijnlijk niet aan de orde komen.

Niet anoniem kunnen registreren en al dan niet een database met spelers gegevens, daar zal het niet bij blijven. Nederlandse legale online casino's zullen meer moeten doen qua verantwoord spelen beleid. Dit zal zeker het geval zijn qua transparantie in bijvoorbeeld bonusvoorwaarden. Maar denk ook aan informatie over verantwoord gokken en een deskundige klantenservice die zo nodig spelers kunnen doorverwijzen naar een hulpverlenende instantie. Daarnaast zal er wellicht sprake zijn van verplichte software die opvallend gokgedrag kan herkennen. En dan met als doel: witwas praktijken herkennen en voorkomen + onverantwoord gokgedrag herkennen en zonodig handhavend optreden.

Instellen van speellimieten

Wat wij nu al steeds meer zien bij gerenommeerde buitenlandse online casino's, is dat je als speler speellimieten kan instellen. Dit zal ook zeker een vereiste worden van de KSA. Het instellen van speellimieten is eigenlijk best een fijne mogelijkheid die er toe kunnen bijdragen dat het gokken leuk blijft. Online casino's zijn namelijk niet in staat om jouw verantwoorde speelbudget te kunnen bepalen. Er zullen spelers zijn die zonder probleem elke week 500 euro kunnen vergokken en weer andere kunnen een probleem hebben met 25 euro per week. Via je account zal je altijd "limieten" (of iets van gelijke strekking) kunnen zien staan. Binnen een korte tijd stel je je limieten in. Wil je bijvoorbeeld elke maand maximaal 100 euro kunnen storten, dan is dat zo geregeld. Daarnaast zijn er ook opties qua speeltijd, maximale verliezen, e.d. Een ingesteld speellimiet is niet vrijblijvend. Je kan deze niet zomaar verwijderen. Dit gaat altijd via de helpdesk met een zogenaamde "bekoelingsperiode". Natuurlijk kan je wel altijd binnen zeer korte tijd je casino account helemaal sluiten of strikter instellen.

Speel bewust

Online casino's zullen moeten voldoen aan een hele lijst voorwaarden om spelers te beschermen tegen onverantwoord speelgedrag. Een goede zaak (alhoewel de grens tussen privacy en beschermen wel klein kan worden), maar dit garandeert niet alles. Als speler zal je zeker zelf ook "speel bewust" in acht moeten nemen. Er is niks mis mee om af en toe online een gokje te wagen, maar wees je er van bewust dat je te maken hebt met verslavingsgevoelige kansspelen. Durf kritisch naar je eigen speelgedrag te kijken, stel speellimieten in en vraag hulp als gokken meer wordt dan een spelletje alleen. Je zal zeker niet de eerste zijn (en ook niet de laatste) die moeite heeft om bewust te spelen.